Schaken toegankelijk voor iedereen
Voor blinden en slechtzienden is standaard schaakmateriaal vaak onpraktisch. Daarom maken wij gebruik van speciaal ontworpen hulpmiddelen, zodat spelers elk stuk kunnen voelen én horen hoe het spel verloopt. Aangepast schaken is gebaseerd op drie pijlers:
Borden met voelbare vakken en gaatjes, zodat je kunt aftasten zonder stukken te verschuiven
Stukken met voelbare markeringen (opdruk en pinnen), zodat je altijd weet welk stuk waar staat
Digitale klokken die via een koptelefoon je bedenktijd voorlezen, zodat je geen seconden mist
Leer en ervaar samen mee
Wil je weten hoe het werkt in de praktijk? De NSVG organiseert regelmatig introductieworkshops, waar je:
spelervaring opdoet met aangepast materiaal
begeleid leert spelen onder begeleiding van ervaren spelers
deelneemt aan groepssessies met gezelligheid en deskundigheid
Schaken met een visuele beperking
Verschillen ten opzichte van hoe ziende schakers schaken
Visueel gehandicapten schaken in veel opzichten precies hetzelfde als alle andere schakers. Maar er zijn enkele opvallende verschillen. Zo zitten visueel gehandicapte schakers niet tegenover elkaar gebogen over hetzelfde bord, maar hebben beide spelers een ‘eigen’ bord voor zich. Een speler doet een zet en zegt die tegen zijn opponent, die hem dan op zijn bord ook uitvoert.
Oriënteren
Om zich te oriënteren mag een blinde of slechtziende schaker, in tegenstelling tot ziende spelers, wel de stukken aanraken. Om te voorkomen dat het een zooitje wordt en de stukken over het hele bord schuiven, is er een apart bord ontworpen waarin de stukken met een pinnetje in een gaatje vast staan. Een speler kan voelen welk stuk waar staat; zwarte velden liggen hoger dan de witte en zwarte stukken kan men met een pinnetje (meestal bovenop het stuk) onderscheiden van de witte.
Klok en zetten
Net als het bord en de stukken is ook de klok aangepast, die is open zodat de spelers de wijzers kunnen voelen. Bij elektronische klokken hoort de schaker dankzij een oorttelefoontje wat de stand van zaken is. De regel aanraken is zetten kent het schaken voor visueel gehandicapten ook, al is die wat aangepast: zo gauw een stuk met het pinnetje uit het gaatje wordt genomen, moet ermee gespeeld worden.
Noteren
Noteren tenslotte gebeurt op verschillende manieren. Slechtzienden gebruiken vaak een uitvergroot notatievel om hun zetten op te schrijven. Een ander instrument is een cassetterecordertje, waarop spelers hun zetten in kunnen spreken. Ook zijn er spelers die hun zetten in brailleschrift noteren. Daartoe kunnen zij verschillende technieken gebruiken.
Voorzieningen en informatie voor leden
De NSVG zorgt dat informatie, materialen en schaakliteratuur toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden. Leden ontvangen nieuws via e-mail en digitale nieuwsbrieven. Ook het Schaakmagazine van de KNSB wordt omgezet naar een toegankelijke digitale versie.
Daarnaast is er een kleine collectie schaakboeken beschikbaar in groot letterformaat en digitale bestanden. Deze zijn aan te vragen via de contactpagina.
Voor het schaken gebruiken visueel beperkten speciaal materiaal:
Schaakborden met voelbare velden en gaatjes
Schaakstukken met pinnen en markeringen
Een digitale schaakklok met audio via een koptelefoon
Al dit materiaal is te bestellen in onze webwinkel.